ترجمه مطبوعاتی

تا همین چندی پیش، استفاده از گوگل ترنسلیت برای ترجمه یک مقاله یا مطلب، نماد عدم تسلط فرد به زبان انگلیسی بود و از ارزش و اعتبار او و کار ارائه شده اش کاسته می شد. اما با گسترش هوش مصنوعی، هرچه قدر هم اصرار کنیم که خودتان ترجمه کنید، خودتان بنویسید فایده ای نداشته و استفاده از آن برای ترجمه بسیار گسترده تر شده است. پس حال که خواه ناخواه از این ابزار استفاده می کنید، برخی نکات را حتما رعایت کرده تا حداقل شما ابزار و بازیچه ترجمه هوش مصنوعی نشوید و او را به عنوان ابزار خود در کنترل داشته باشید.

در اینجا یک مثال و چند نکته با هدف بهبود کیفیت بهره‌برداری از ترجمه مطبوعاتی می آورم. اگر نکات و یا پیشنهادات دیگری هم هست پیام بفرستید تا به نام خودتان در ادامه اضافه کنم.

keep on its back foot

“lingering American sanctions have kept the Iranian economy on its back foot.” keep on its back foot"

به معنای در تنگنا قرار دادن است. اخیرا مقاله ای را در یک کانال تلگرامی می‌خواندم که همین عبارت را به اشتباه "روی پای خود نگه داشته است" ترجمه کرده بودند. فکر کنید خواننده چه برداشت متفاوتی می‌کند یا چقدر گیج می‌شود. البته تذکر هم دادم ولی تغییر ندادند. دقیقا مثل همان سامانه آتشبار، که به باتری ترجمه شده بود و قبلا در همینجا هم به آن اشاره کرده بودم، همچنان کم و بیش ترجمه می‌شود. امیدوارم جنگ اوکراین تمام بشه دیگه شاهد تداوم استقرار باتری ها نباشیم:) بهانه ای شد تا به عنوان یک نکته آموزشی و برای یادآوری، در ترجمه مطبوعاتی، مواظب ترجمه مقاله ها و متون با استفاده از گوگل و هوش مصنوعی و اصطلاحات یا expression. عبارت ها یا phrase و همینطور واژه های تخصصی یا jargon باشید. اگر از هوش مصنوعی یا ترجمه گرهای دیجیتال استفاده می‌کنید:

-️ یکبار اصل مقاله انگلیسی را بخوانید. سعی کنید مفهومی درکی از هر پاراگراف پیدا کنید. اگر زبان محلی است، ابتدا آن را به انگلیسی برگردانید و یکبار آن را بخوانید.️

- واژه ها و عبارت هایی که جدید است را برای خود یادداشت کنید.

- سراغ متن فارسی بروید و ببینید چه معنا شده است. اگر با مفهومی که از پاراگراف‌ها یا عبارات برداشت کرده‌اید همخوانی ندارد، این‌بار خودتان آن پاراگراف را ترجمه کنید.‌

- در مورد واژه ها هم همینطور . اگر کلمه ای در ترجمه هم‌خوانی ندارد از کنارش رد نشوید. در مرحله بعد، متن فارسی را ویرایش کنید. حداقل، آن چیزهایی که نشان می‌دهد متن با گوگل ترجمه شده را درست کنید (مثل کلمه ای از جمله که بعد از تمام شدن جمله و نقطه آمده است. باید آن را در جای خود در همان جمله برگردانید و یا بازنویسی کنید. یا ارقام سال که جابجایی می‌شوند)

- در مورد متن‌ها و پاراگراف‌هایی که به موضوعات مهم برای ما برمی‌گردد، اصلا به متن ترجمه شده بسنده نکنید. دوباره خودتان آن را ترجمه کنید. هر واژه یا اصطلاحی که به‌کار رفته در آن ریز شوید و با وسواس عمل کنید.

- دقت را فدای سرعت نکنید. در نهایت آن را به عنوان یک خواننده یا دریافت‌کننده مطلب بخوانید و ببینید چه ایراداتی دارد.. اگر جاهایی نامفهوم است سعی کنید مشکل را با ترجمه کردن دوباره و ویرایش درست کنید. اگر هم نمی‌شود اصرار به امانت داری در ترجمه به اصطلاح تحت اللفظی آن نداشته باشید. مفهومی که از آن پاراگراف برداشت کرده اید خودتان بنویسید. البته اگر جمله در رابطه با ایران است و یا بخش مهم مطلب است، حتما تا آخر چه با مشورت با سایر مترجم ها یا سوال دقیق تر و جداگانه از هوش مصنوعی، یا با تحقیق در مورد موضوع در اینترنت، تلاش کنید به نتیجه برسید.

امیدوارم که شاهد کمتر شدن ردپاهای لخت و آشکار ترجمه گوگلی و هوش مصنوعی در ترجمه مطالب و مقالات دریافتی و تولیدی باشیم و بتوانیم از این ابزار تسهیل‌کننده در فهم و بهره‌برداری از مقالات، واقعا به عنوان یک ابزار و نه جانشین ترجمه خودمان استفاده کنیم.