خبر درگذشت صفرمراد نیازف رئیس جمهور ترکمنستان در رسانه ها انعکاس چندانی نداشت. از بعد رسانه های خارجی شاید بخاطر نزدیکی به تعطیلات کریسمس و از بعد رسانه های داخلی شاید بخاطر درگیری رسانه ها در امر نتایج شوراها و سفر استانی رئیس جمهور و شب یلدا و .. باشد، اما به نظر من آن را میتوان به عنوان یکی از مهمترین اخبار و تحولات منطقه ارزیابی کرد. البته اگر کسی ترکمنستان رفته باشد شاید بهتر متوجه عرایضم شود:
۱- نیازف یا ترکمنباشی، که ۸ سال قبل از فروپاشی به سمت رئیس جمهور ترکمنستان منصوب شده بود، در طی بیش از ۲۰ سال حکومت خود کیش شخصیتی ایجاد کرده که خلاء آن را هیچ فردی نمیتواند پر کند. کمتر ساختمانی را میتوان پیدا کرد که تصویر بر آن نقش نبسته باشد و کمتر میدان و یا پارکی را میتوان دید که مجسمه وی در آنجا نباشد. اگر به وسایل نقلیه عمومی آنجا نگاه کنید فکر خواهید کرد که انتخاباتی در راه است. پشت شیشه های آنها همیشه عکس او نصب شده بود.
۲- ملت ترکمنستان نیز در این دو دهه و تحت تاثیر القائات مداوم به آنها، محدودیت ارتباط با خارج، سرکوب هرگونه اندیشه مخالف و از طرف دیگر اقدامات عوام فریبانه رئیس جمهور (نظیر مجانی کردن برق و گاز و رایگان بودن خدمات بهداشتی) فکر میکردند هیچ فرد دیگری نمیتواند سکان رهبری را در دست بگیرد و طبیعتاً وی را بسیار دوست داشتند .
۳- داشتن منابع خدادای گاز طبیعی که ترکمنستان را تبدیل به یکی از پانزده کشور بزرگ دارای منابع گاز در جهان کرده است نیز بر اهمیت این کشور در منطقه افزوده است. در مورد منابع گازی ترکمنستان، اینجا را بخوانید.
۴- اجتناب ترکمنستان از پیوستن به اتحادیه های منطقه ای، موضوعی که میتوان گفت تصمیم فردی ترکمنباشی بود، میتواند بعد از مرگ وی تحولات عمده ای را ایجاد کند.
۵- عدم توجه وی به امکان از دست دادن رهبری ترکمنستان پیش از موعد، کشور را با بحران جانشینی روبرو خواهد ساخت.
۶- دستپاچگی دولت در برابر این تحول. لازم به ذکر است طبق قانون اساسی ترکمنستان، در صورت فوت رئیس جمهور، رئیس مجلس بایستی تا زمان انتخابات که دوماه پس از فوت انجام میشود، زمام امور را در دست بگیرد. اما در نهایت تعجب دیدیم که همزمان با فوت ترکمنباشی اعلام شد رئیس مجلس بخاطر جرائمی که مرتکب شده است تحت پیگرد قرار دارد و در عوض ممدف، معاون نخست وزیر (برحسب ظاهر، فرزند نامشروع ترکمنباشی است) به این عنوان منصوب شد. مردم همچنان نمیدانند چه کنند و آینده چه اتفاقی رخ خواهد داد اما نهاد امنیتی ترکمنستان قویتر از گذشته عمل میکند و کنترلها بسیار شدت گرفته، اینترنت قطع شده، مرزها بسته شده و تماسهای بین المللی بسیار محدود گردیده است.
۶- وجود منابع گازی عمده ترکمنستان در جنوب شرق این کشور (ماری یا مرو)، و امکان قدرت گرفتن برخی مخالفین که در آنجا دارای ریشه های قومی هستند، میتواند حتی منجر به ادعاهای خودمختاری و جدا شدن از قدرت مرکزی گردد.
۷... ۸... ۹... ۱۰...
بخاطر علاقه شخصی به موضوعات و تحولات آسیای مرکزی (که بخشی از زندگی من هم در یکی دیگر از کشورهای این منطقه گذشته است) بازهم در این مورد دوست داشتم مینوشتم اما ظاهراً این مطالب ارتباطی با موضوع وبلاگ ندارد، پس برای اینکه ارتباط مطالب با ترجمه مطبوعاتی حفظ شده و دوستان عزیزی مانند هملت بر من خرده نگیرند، واژه های جدیدی را که در برخی اخبار مربوط به درگذشت رئیس جمهور ترکمنستان دیده ام در اینجا ارائه میکنم. اصل خبر را هم در اینجا بخوانید.مقاله دیگری نیز از "موسسه جنگ و صلح" در اینجا وجود دارد اگر علاقمند بودید استفاده کنید.
purge: تسویه حزب یا دولت از عناصر نامطلوب ، پاکسازی کردن، زدودن With little really known about the inside workings of Niazov’s administration - not least because regular purges created a massive turnover of ministers
eccentric : غیر عادی، عجیب Niazov won international notoriety for his eccentric policies, but inside the country his regime was less of a joke.
stamp out : فرونشاندن ، خرد کردن stamping out of real sources of opposition
omnipresent : در همه جا حاضر The president was omnipresent in the country, with factories and towns named after him.
extolling : ستایش کردن، مدح کسی را گفتن The media extolling his virtues.
rite : آداب، مراسم تشریفات مذهبی The country went into official mourning pending a funeral scheduled for December 24, which will follow the Muslim rite.
Hierarchy : سلسله مراتب
Sack : اخراج کردن/ اخراج شدن Given the high turnover of ministers due to sackings and arrests, few senior politicians in office are well known, and none is an obvious candidate to succeed him
Squashed : خفه کردن، له کردن - rear : پروردن ، تربیت کردن The regional and tribal groupings that were kept firmly squashed under Niyazov’s one-man rule may now rear their heads – using past or present politicians to represent them.
.